29 października 2026 roku w łódzkim Przystanku Historia IPN im. ppłk. Wacława Lipińskiego (al. marsz. Józefa Piłsudskiego 5) odbędzie się kolejne spotkanie z cyklu „Czwartkowe rozmowy o historii”. Bohaterem spotkania będzie mjr Adam Trybus, używający pseudonimów „Gaj” i „Tkacz” – jeden z cichociemnych, oficer Wojska Polskiego, który po specjalnym przeszkoleniu został przerzucony do okupowanej Polski, by wspierać konspirację.

Cichociemny i dowódca Kedywu
Po dotarciu do kraju Adam Trybus zaangażował się w działalność Armii Krajowej. Kierował Kierownictwem Dywersji (Kedywem) Okręgu Łódź AK, organizując działania skierowane przeciwko niemieckiemu okupantowi. Po zakończeniu wojny nie przerwał działalności niepodległościowej, za co spotkał się z represjami ze strony komunistycznego aparatu bezpieczeństwa. Został aresztowany i skazany na wieloletnie więzienie – jego losy ilustrują dramatyczne doświadczenia żołnierzy podziemia, którzy po walce z okupacją niemiecką stali się ofiarami represji w powojennej Polsce.

Represje i powrót do pracy pedagogicznej
Po odsiadce wyroku i wojennych przeżyciach major Trybus wrócił do życia cywilnego, podejmując pracę nauczyciela. Wykorzystywał swoją wiedzę humanistyczną, ucząc młodzież. To właśnie Piotrków Trybunalski stał się miejscem, gdzie kontynuował karierę pedagogiczną i gdzie zakończył swoją życiową drogę.

Piotrków w życiu majora Trybusa
Adam Trybus zmarł 4 lipca 1982 roku, a jego grób znajduje się na Starym Cmentarzu w Piotrkowie Trybunalskim. Dla mieszkańców regionu jego postać stanowi ważny element lokalnej historii, przypominając o działalności Armii Krajowej oraz o powojennych losach żołnierzy podziemia próbujących odnaleźć się w rzeczywistości Polski Ludowej.

Publikacja IPN i wspomnienia rodziny
Podczas spotkania Robert Rabiega z Oddziałowego Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Łodzi zaprezentuje publikację poświęconą majorowi Trybusowi, wydaną w serii „Archiwum Polskich Losów”. Wydarzenie ma być okazją do bliższego poznania jego działalności konspiracyjnej, powojennych represji oraz zaangażowania w pielęgnowanie pamięci o AK. Ważnym punktem programu będą wspomnienia rodzinne – udział zapowiedzieli dr n. med. Barbara Szaruga z domu Trybus oraz prof. Leszek Trybus, którzy opowiedzą o swoim ojcu. W spotkaniu weźmie też udział dr hab. Jerzy Bednarek z Oddziałowego Archiwum IPN w Łodzi.

Źródło: epiotrkow.pl